Οι συνοριακοί έλεγχοι στη Γερμανία κοστίζουν στον κλάδο TSL έως και 88 εκατομμύρια ευρώ το μήνα. Ο κίνδυνος πτώχευσης των αερομεταφορέων αυξάνεται.

Οι συνοριακοί έλεγχοι στη Γερμανία κοστίζουν στον κλάδο TSL έως και 88 εκατομμύρια ευρώ το μήνα. Ο κίνδυνος πτώχευσης των αερομεταφορέων αυξάνεται.

Η Γερμανία παρατείνει τους ελέγχους στα σύνορα τουλάχιστον μέχρι το φθινόπωρο του 2026. Για τον ευρωπαϊκό κλάδο μεταφορών, μεταφορών και logistics, αυτό σημαίνει συνέχιση της κρίσης, η οποία ήδη προκαλεί ζημίες που κυμαίνονται από 60 έως 88 εκατομμύρια ευρώ μηνιαίως. Αυτοί που κινδυνεύουν περισσότερο είναι οι Πολωνοί μεταφορείς -ηγέτες των διασυνοριακών μεταφορών στην Ευρώπη- των οποίων τα περιθώρια κέρδους διαβρώνονται υπό την επίδραση του αυξανόμενου λειτουργικού κόστους και της συρρίκνωσης των ναύλων. Οι αναλυτές κινδύνου προειδοποιούν ότι το ποσοστό αφερεγγυότητας για τις εταιρείες που εξυπηρετούν τη γερμανική διαδρομή θα μπορούσε να αυξηθεί σημαντικά μέχρι το τέλος του 2026.

Κλειστά σύνορα επ' αόριστον - τι συμβαίνει στην πραγματικότητα;

Το φθινόπωρο του 2023, η γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση επανέφερε τους ελέγχους σε πολλά χερσαία σύνορα, επικαλούμενη την ανάγκη περιορισμού της παράνομης μετανάστευσης. Η απόφαση επιβεβαιώθηκε επίσημα από τον καγκελάριο Όλαφ Σολτς και την τότε υπουργό Εσωτερικών Νάνσι Φέζερ. Οι περιορισμοί επηρέασαν τα συνοριακά περάσματα με την Πολωνία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Αυστρία, την Ολλανδία, τη Δανία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο. Αρχικά, αυτά τα μέτρα προορίζονταν να είναι προσωρινά — κάτι που συνάδει με τη νομοθεσία της ΕΕ. Ο Κώδικας Συνόρων Σένγκεν επιτρέπει την επαναφορά των εσωτερικών ελέγχων μόνο σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και για μια αυστηρά καθορισμένη περίοδο, που συνήθως δεν υπερβαίνει τα δύο έτη συνολικά.

Εν τω μεταξύ, το Βερολίνο ανακοίνωσε παράταση του καθεστώτος ελέγχου τουλάχιστον έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026, εγείροντας σοβαρές νομικές και πολιτικές ανησυχίες. Το Λουξεμβούργο και η Δανία έχουν ήδη υποβάλει επίσημες καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επικαλούμενες δυσανάλογη παραβίαση της ελεύθερης κυκλοφορίας ανθρώπων και αγαθών -μία από τις θεμελιώδεις αρχές της ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς. Η Γερμανία υπερασπίζεται τη θέση της με στοιχεία: από την εισαγωγή των ελέγχων, έχουν αποτραπεί σχεδόν 47 απόπειρες παράνομης διέλευσης των συνόρων, έχουν συλληφθεί σχεδόν 2 άτομα που θεωρούνται ύποπτα για λαθρεμπόριο ανθρώπων και ο αριθμός των αιτήσεων ασύλου το 2025 έχει μειωθεί κατά το ένα τρίτο σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Τα επιχειρήματα για τη δημόσια ασφάλεια είναι πολιτικά σαφή, αλλά από άποψη αγοράς και δημοσιονομικής άποψης δεν αντισταθμίζουν τις τεράστιες απώλειες που δημιουργεί αυτή η πολιτική στον ευρωπαϊκό τομέα TSL.

Αριθμοί που θα πρέπει να ανησυχήσουν κάθε διαχειριστή κινδύνου

Για να αξιολογηθεί σωστά η κλίμακα του προβλήματος, αξίζει να θυμηθούμε την κατάσταση πριν από την αυστηροποίηση των ελέγχων. Η Γερμανία, ως η μεγαλύτερη οικονομία της ηπείρου και κόμβος για τις ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού, ήταν η χώρα μέσω των συνόρων της οποίας διήρκεσε περίπου το 42% όλων των ενδοκοινοτικών οδικών μεταφορών — χωρίς στάσεις, συνεχώς και προβλέψιμα. Αυτή η ρευστότητα ήταν ένα από τα θεμέλια της υλικοτεχνικής αποτελεσματικότητας της Κεντρικής Ευρώπης.

Σήμερα, η εικόνα είναι δραματικά διαφορετική. Οι μεταφορείς αναφέρουν τεράστια συμφόρηση σε σχεδόν όλα τα βασικά σημεία διέλευσης των συνόρων. Η Bundesverband Spedition und Logistik, η κορυφαία ένωση του κλάδου για μεταφορείς εμπορευμάτων και φορείς εκμετάλλευσης logistics, εκτιμά ότι οι απώλειες που προκύπτουν από τους παρατεταμένους χρόνους διαμετακόμισης κυμαίνονται από 60 έως 88 εκατομμύρια ευρώ το μήναΤα δεδομένα σχετικά με τα σύνορα με την Ολλανδία είναι ιδιαίτερα ενδεικτικά: το ετήσιο σύνολο της συμφόρησης που δημιουργείται σε αυτό το μοναδικό πέρασμα υπερβαίνει τα 730 χιλιόμετρα.

Τι κρύβεται πίσω από αυτά τα αφηρημένα στοιχεία σε λειτουργικούς όρους; Κάθε ώρα μη προγραμματισμένου χρόνου ακινητοποίησης ενός συνδυασμού φορτηγών κοστίζει σε έναν μεταφορέα μεταξύ 75 και 100 ευρώ — συμπεριλαμβανομένης της απόσβεσης του οχήματος, του κόστους του οδηγού, της κατανάλωσης καυσίμου από το ρελαντί και της απώλειας της ικανότητας ολοκλήρωσης της επόμενης παραγγελίας. Με τον ετήσιο όγκο εμπορευμάτων μέσω Γερμανίας να εκτιμάται σε περίπου 70 εκατομμύρια τόνους, που ισοδυναμεί με πάνω από 3 εκατομμύρια φορτωμένα ρυμουλκούμενα, οι συνολικές απώλειες για ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία μετρώνται πλέον όχι σε εκατομμύρια αλλά σε δισεκατομμύρια ευρώ.

Οδηγός ως θύμα του συστήματος - η κρίση ανθρώπινου δυναμικού επιδεινώνεται

Ο κλάδος των μεταφορών αντιμετωπίζει χρόνια έλλειψη επαγγελματιών οδηγών. Διάφορες εκτιμήσεις τοποθετούν το χάσμα εργατικού δυναμικού στην Ευρώπη σε 100 έως 200 θέσεις εργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε ώρα αναμονής στα σύνορα αντιπροσωπεύει όχι μόνο οικονομικό κόστος, αλλά και σπατάλη σπάνιων ανθρώπινων πόρων.

Οι οδηγοί υπόκεινται σε αυστηρούς κανονισμούς σχετικά με τις ώρες οδήγησης και τα υποχρεωτικά διαλείμματα, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 561/2006 και ρυθμίζονται από τους ψηφιακούς ταχογράφους. Η αναμονή στα σύνορα εξαντλεί τις επιτρεπόμενες ώρες εργασίας, επιβάλλοντας απρογραμμάτιστες στάσεις και περιόδους ανάπαυσης πριν φτάσουν στον προορισμό τους. Αυτό έχει διπλό αρνητικό αποτέλεσμα: καθυστερεί την εκτέλεση της τρέχουσας εντολής και διαταράσσει ολόκληρο το επιχειρησιακό πρόγραμμα του μεταφορέα για τις επόμενες ημέρες. Οι εταιρείες που επιβαρύνθηκαν με το κόστος πρόσληψης και εκπαίδευσης υπαλλήλων βλέπουν τώρα την αποδοτικότητά τους ως προς τον χρόνο να μειώνεται δραματικά λόγω εντελώς εξωτερικών παραγόντων πέρα ​​από τον έλεγχό τους.

Το τέλος της εποχής της «just-in-time» – Η εφοδιαστική έφερε πίσω μια δεκαετία

Ίσως η πιο σοβαρή, αν και δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί, συνέπεια των συνεχιζόμενων ελέγχων είναι η συστημική διαταραχή των προηγμένων μοντέλων εφοδιαστικής. Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, η ευρωπαϊκή βιομηχανία -ιδίως ο αυτοκινητοβιομηχανικός τομέας, ο οποίος παραμένει η καρδιά της γερμανικής οικονομίας- έχει χτίσει την ανταγωνιστικότητά της στον πυλώνα της προβλεψιμότητας της προσφοράς.

Μοντέλο «ακριβώς στην ώρα» (JIT) και "ακριβώς στη σειρά" Τα συστήματα (JIS) παραδίδουν εξαρτήματα ακριβώς τη στιγμή που χρειάζονται στη γραμμή παραγωγής, με τη σωστή σειρά συναρμολόγησης. Αυτό το σύστημα εξαλείφει την ανάγκη διατήρησης δαπανηρών αποθεμάτων αποθήκης και επιτρέπει τη βέλτιστη διαχείριση του χώρου παραγωγής. Ωστόσο, η βάση του είναι η ακλόνητη προβλεψιμότητα του χρόνου παράδοσης - κάτι που έχει γίνει ψευδαίσθηση σήμερα με τους συνοριακούς ελέγχους.

Οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να κάνουν μια επώδυνη προσαρμογή στις στρατηγικές τους: απομακρύνονται από τη βελτιστοποίηση του κόστους και κατευθύνονται προς ένα δαπανηρό μοντέλο. «για κάθε ενδεχόμενο» (JIC), ή διατήρηση αποθεμάτων ασφαλείας σε περίπτωση καθυστερήσεων. Για τις μεταποιητικές εταιρείες, αυτό σημαίνει δέσμευση σημαντικών ποσών κεφαλαίου κίνησης σε αγαθά που βρίσκονται σε αποθήκες και αύξηση του κόστους αποθήκευσης. Για τους φορείς logistics και τους μεταφορείς εμπορευμάτων, αυτό σημαίνει δέσμευση επιπλέον χώρου αποθήκευσης και διατήρηση μεγαλύτερων στόλων για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων καθυστερήσεων.

Ορισμένοι μεταφορείς αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές για να αποφύγουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση στα μεγάλα συνοριακά περάσματα. Μια τέτοια λύση είναι η δρομολόγηση του φορτίου μέσω της Ελβετίας — μιας χώρας εκτός ΕΕ με διαφορετικό καθεστώς ελέγχου. Αυτή η λύση, αν και λειτουργικά αποτελεσματική, είναι σημαντικά πιο ακριβή: Η Ελβετία χρεώνει μερικά από τα υψηλότερα διόδια στην Ευρώπη και η παράκαμψη επιμηκύνει σημαντικά τη διαδρομή, καταναλώνοντας επιπλέον ώρες οδήγησης και αυξάνοντας την κατανάλωση καυσίμου.

Πολωνοί αερομεταφορείς στο επίκεντρο της επίθεσης - αξιολόγηση κινδύνου για τον τομέα TSL

Η Πολωνία κατέχει ηγετική θέση στην ευρωπαϊκή αγορά οδικών μεταφορών. Οι πολωνικές εταιρείες μεταφορών χειρίζονται σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των ενδομεταφορών και των διασυνοριακών μεταφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Γερμανία —τόσο ως αγορά διαμετακόμισης όσο και ως αγορά προορισμού— είναι μια απολύτως κρίσιμη αγορά για την πολωνική βιομηχανία TSL. Αυτό καθιστά τους πολωνούς μεταφορείς ιδιαίτερα εκτεθειμένους στους κινδύνους που προκύπτουν από τους παρατεταμένους συνοριακούς ελέγχους.

Η οικονομική δομή πολλών πολωνικών εταιρειών μεταφορών είναι μοναδική: λειτουργούν με σχετικά χαμηλά λειτουργικά περιθώρια, αντισταθμίζοντάς τα με υψηλούς όγκους παραγγελιών. Αυτό το μοντέλο είναι αποτελεσματικό σε σταθερές συνθήκες, αλλά εξαιρετικά ευαίσθητο σε εξωτερικούς κραδασμούς κόστους. Η αύξηση του λειτουργικού κόστους που προκύπτει από καθυστερήσεις στα σύνορα επηρεάζει άμεσα τα περιθώρια. Εν τω μεταξύ, από την άλλη πλευρά της εξίσωσης, η έντονη πίεση από τους μεταφορείς και τους μεγάλους φορείς logistics περιορίζει την ικανότητα αύξησης των ναύλων επαρκώς για την αντιστάθμιση των αυξήσεων του κόστους.

Η κατάσταση των μικρών και μεσαίων μεταφορέων είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Σε αντίθεση με τους μεγάλους ομίλους μεταφορών, οι οποίοι διαθέτουν οικονομικά αποθέματα, διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο παραγγελιών και επαρκή διαπραγματευτική ισχύ για την επαναδιαπραγμάτευση συμβάσεων, οι μικρότερες οντότητες:

  • δεν διαθέτουν επαρκή οικονομικά αποθέματα ασφαλείας για να απορροφήσουν ζημίες σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα,
  • έχουν περιορισμένη δυνατότητα επαναδιαπραγμάτευσης τιμών με τους εργολάβους,
  • λειτουργούν συχνότερα σε στενά γεωγραφικά ή βιομηχανικά τμήματα, γεγονός που εμποδίζει τη διαφοροποίηση του κινδύνου,
  • είναι πιο ευάλωτα σε σημεία συμφόρησης πληρωμών στην αλυσίδα των εισπρακτέων απαιτήσεων,
  • Είναι πιο δύσκολο να ληφθεί εξωτερική χρηματοδότηση (δάνεια για κεφάλαιο κίνησης, χρηματοδοτική μίσθωση) σε συνθήκες επιδεινούμενης κερδοφορίας.

Τα σήματα που προκύπτουν από την αγορά εισπρακτέων απαιτήσεων B2B επιβεβαιώνουν ότι οι πιέσεις ρευστότητας στον τομέα των μεταφορών αυξάνονται. Οι όροι πληρωμής παρατείνονται και ο αριθμός των αιτημάτων πληρωμής και των υποθέσεων είσπραξης οφειλών αυξάνεται. Οι εταιρείες που αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις πληρωμών από τους εργολάβους τους - και ταυτόχρονα καθυστερούν τις υποχρεώσεις τους προς τους προμηθευτές καυσίμων, τους εκμισθωτές και τους εργαζομένους - εισέρχονται σε μια σπείρα χρέους από την οποία είναι ολοένα και πιο δύσκολο να ξεφύγουν.

Ευρωπαϊκή Προοπτική – Είναι η Αλλαγή Εφικτή;

Σε επίπεδο ΕΕ, η κατάσταση είναι νομικά περίπλοκη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται σε δύσκολη θέση: αφενός, είναι υποχρεωμένη να προστατεύει την ακεραιότητα του Χώρου Σένγκεν και την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας, ενώ αφετέρου δεν διαθέτει άμεσα μέσα καταναγκασμού κατά κράτους μέλους που επικαλείται λόγους δημόσιας ασφάλειας και προστασίας των εξωτερικών συνόρων.

Οι καταγγελίες που υπέβαλαν το Λουξεμβούργο και η Δανία θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για επίσημες διαδικασίες, αλλά οι διαδικασίες της ΕΕ είναι χρονοβόρες. Ακόμη και αν το Δικαστήριο της ΕΕ αποφανθεί τελικά ότι οι εκτεταμένοι έλεγχοι είναι ασυμβίβαστοι με τον Κώδικα Συνόρων Σένγκεν, μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να εκδοθεί μετά την προβλεπόμενη ημερομηνία λήξης των περιορισμών - μετά το φθινόπωρο του 2026. Ο κλάδος των TSL δεν μπορεί να βασιστεί σε μια ταχεία νομική παρέμβαση που θα έλυνε τα τρέχοντα λειτουργικά του προβλήματα.

Αξίζει επίσης να ληφθεί υπόψη το ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο. Η αυξανόμενη υποστήριξη προς τα συντηρητικά και δεξιά κόμματα στη Γερμανία, για τα οποία η αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής αποτελεί βασικό αίτημα, δεν ευνοεί την απελευθέρωση των συνοριακών ελέγχων. Ακόμα και μετά από μια πιθανή αλλαγή στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση, το θέμα θα παραμείνει πολιτικά ευαίσθητο - πράγμα που σημαίνει ότι ένα σενάριο όπου οι συνοριακοί έλεγχοι θα ολοκληρωθούν εγκαίρως είναι πιθανό, αλλά όχι βέβαιο.

Συστάσεις για διαχειριστές κινδύνου και υπεύθυνους λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων

Δεδομένης της περιγραφόμενης κατάστασης, οι οντότητες που συνεργάζονται με εταιρείες στον τομέα TSL —τράπεζες, παράγοντες, εκμισθωτές, ασφαλιστές πιστώσεων, καθώς και μεταφορείς που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες μικρότερων μεταφορέων— θα πρέπει να επανεξετάσουν επειγόντως την έκθεσή τους σε κίνδυνο σε αυτό το τμήμα. Ακολουθούν ορισμένες βασικές συστάσεις:

  • Αυστηρότερη πιστωτική πολιτική προς μικρούς και μεσαίους οδικούς μεταφορείς, ιδίως εκείνους που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις σχέσεις με τη γερμανική αγορά. Η ανάλυση των οικονομικών τους καταστάσεων για τα πρόσφατα τρίμηνα θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο του διασυνοριακού κόστους στα λειτουργικά αποτελέσματα.
  • Παρακολούθηση τρέχουσας ρευστότητας εργολάβοι από τον κλάδο TSL. Αξίζει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στους δείκτες του κύκλου μετατροπής μετρητών — η επιμήκυνση των εισπρακτέων ποσών παράλληλα με την αύξηση των υποχρεώσεων είναι ένα κλασικό προειδοποιητικό σημάδι που προηγείται των προβλημάτων φερεγγυότητας.
  • Επαλήθευση συμβατικών ρητρών σε συμβάσεις μεταφοράς. Οι μεταφορείς θα πρέπει να εξετάσουν εάν οι συμβάσεις τους με τους μεταφορείς περιλαμβάνουν ρήτρες ανωτέρας βίας ή μηχανισμούς προσαρμογής των τιμών σε περίπτωση έκτακτων, συστηματικών καθυστερήσεων, όπως οι συνοριακοί έλεγχοι.
  • Διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου προμηθευτών logisticsΗ εξάρτηση της εφοδιαστικής αλυσίδας από έναν ή λίγους μικρούς μεταφορείς που εξυπηρετούν αποκλειστικά τη διαδρομή ανατολής-δύσης μέσω Γερμανίας αποτελεί σημείο συγκέντρωσης λειτουργικού κινδύνου.
  • Παρακολούθηση μετρήσεων του κλάδου: ο αριθμός των αιτήσεων πτώχευσης στον τομέα των μεταφορών, δεδομένα για τις καθυστερήσεις πληρωμών, δείκτες εμπορευματικών μεταφορών και ανακοινώσεις από ενώσεις του κλάδου (συμπεριλαμβανομένων της ZMPD, της Πολωνικής Ένωσης Εργοδοτών Οδικών Μεταφορών και της Bundesverband Spedition und Logistik).

Σύνοψη – Συστημικός κίνδυνος, όχι επεισοδιακός κίνδυνος

Οι επίμονοι συνοριακοί έλεγχοι της Γερμανίας δεν αποτελούν πλέον μια προσωρινή ταλαιπωρία — μετατρέπονται σε ένα διαρθρωτικό εμπορικό εμπόδιο ενσωματωμένο στο ευρωπαϊκό σύστημα εφοδιαστικής. Η κλίμακα των οικονομικών απωλειών, που εκτιμάται μεταξύ 60 και 88 εκατομμυρίων ευρώ ανά μήνα, καταδεικνύει ότι έχουμε να κάνουμε με έναν συστημικό κίνδυνο, όχι με ένα μεμονωμένο περιστατικό.

Για τον ευρωπαϊκό κλάδο των μεταφορών, το 2025 και το 2026 θα είναι χρόνια γεμάτη προκλήσεις. Οι εταιρείες που θα επιβιώσουν θα είναι εκείνες που θα καταφέρουν να δημιουργήσουν επαρκή χρηματοοικονομικά αποθέματα, να διαφοροποιήσουν τα χαρτοφυλάκια παραγγελιών και τις γεωγραφικές περιοχές λειτουργίας τους και να διαπραγματευτούν δίκαιους μηχανισμούς αποζημίωσης κόστους με τους μεταφορείς. Οι πιο αδύναμοι παίκτες -χωρίς επαρκή αποθέματα ασφαλείας και διαπραγματευτική ισχύ- θα εκδιωχθούν σταδιακά από την αγορά.

Για τους αναλυτές κινδύνου και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, το συμπέρασμα είναι σαφές: ο τομέας των μεταφορών απαιτεί πλέον εξαιρετική προσοχή στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας και τη συνεχή παρακολούθηση της οικονομικής κατάστασης των οντοτήτων. Το χαρτοφυλάκιο των μη εξυπηρετούμενων εισπρακτέων σε αυτόν τον τομέα θα αυξηθεί - το ερώτημα δεν είναι πλέον... ή θα συμβεί, αλλά όταν i στο οποίο συγκεκριμένα εταιρείες.

Eurodebt.eu

Ελέγξτε την εταιρεία πριν λάβετε μια απόφαση

Αξιολογήστε την αξιοπιστία ενός αναδόχου ή μεταφορέα. Χρησιμοποιήστε δεδομένα που βοηθούν στην αξιολόγηση του κινδύνου συνεργασίας.

Αναζήτηση ειδήσεων

Eurodebt.eu

Ελέγξτε την εταιρεία πριν λάβετε μια απόφαση

Αξιολογήστε την αξιοπιστία ενός αναδόχου ή μεταφορέα. Χρησιμοποιήστε δεδομένα που βοηθούν στην αξιολόγηση του κινδύνου συνεργασίας.

Κοινή χρήση άρθρου

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

Τελευταίες καταχωρήσεις