Η Γερμανία στο χείλος: 25 900 πτωχεύσεις επιχειρήσεων το 2026 — ο τομέας μεταφορών και εφοδιαστικής στις φλόγες

Η Γερμανία βρίσκεται αντιμέτωπη με το βαθύτερο κύμα πτωχεύσεων των τελευταίων δέκα και πλέον ετών. Σύμφωνα με την έκθεση „Global Insolvencies Outlook 2028" που δημοσίευσε η Allianz Trade — ένας από τους μεγαλύτερους ασφαλιστές εμπορικών απαιτήσεων στον κόσμο — ο αριθμός των πτωχεύσεων επιχειρήσεων στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης θα ξεπεράσει κατά το τρέχον έτος τις 25 900 περιπτώσεις. Πρόκειται για ρεκόρ 13 ετών και σήμα συναγερμού για όλες τις εταιρείες που συνεργάζονται με εταίρους στη Γερμανία — ιδίως για τους μεταφορείς, τους διαμεταφορείς και τους παρόχους υπηρεσιών εφοδιαστικής από ολόκληρη την ήπειρο.

Κύμα πτωχεύσεων ρεκόρ — αριθμοί που μιλούν από μόνοι τους

Η πρόβλεψη της Allianz Trade προβλέπει αύξηση του αριθμού των πτωχεύσεων στη Γερμανία κατά 8 τοις εκατό σε ετήσια βάση, αποτέλεσμα δραστικά υψηλότερο από τις εαρινές εκτιμήσεις που έκαναν λόγο για ρυθμό αύξησης μόλις 2 τοις εκατό. Η κλίμακα του φαινομένου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν εξετάζονται τα δεδομένα σε ευρύτερο χρονικό ορίζοντα. Το 2021 καταγράφηκαν μόλις περίπου 14 000 πτωχεύσεις — αποτέλεσμα της τεχνητής στήριξης της αγοράς μέσω κυβερνητικών προγραμμάτων ενίσχυσης κατά την πανδημία. Έκτοτε η τάση είναι αμείλικτη:

• Έτος 2023: 17 814 πτωχεύσεις
• Έτος 2024: 21 812 πτωχεύσεις
• Έτος 2025: 24 064 πτωχεύσεις (πρόβλεψη)
• Έτος 2026: 25 900 πτωχεύσεις (πρόβλεψη — ρεκόρ 13 ετών)

Αυτό σημαίνει αύξηση σχεδόν κατά 85 τοις εκατό σε σύγκριση με το 2021 και επίπεδο περίπου 30 τοις εκατό υψηλότερο από τον μέσο όρο της προ πανδημίας περιόδου (2016–2019). Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι οι ειδικοί της Allianz Trade δεν προβλέπουν αισθητή βελτίωση το 2027 — ο αριθμός των πτωχεύσεων αναμένεται να παραμείνει στο ίδιο, ιστορικά υψηλό επίπεδο.

Ο Milo Bogaerts, CEO της Allianz Trade στην περιοχή DACH, επισημαίνει αρκετούς παράγοντες που συνυπάρχουν και σχηματίζουν από κοινού έναν καταστροφικό συνδυασμό περιστάσεων: ασθενή οικονομική συγκυρία, αυξανόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα, δραστικά υψηλό ενεργειακό κόστος και χρόνια έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Κανένα από αυτά τα προβλήματα δεν είναι προσωρινό — όλα έχουν διαρθρωτικό χαρακτήρα, πράγμα που σημαίνει ότι η επίλυσή τους απαιτεί χρόνια και όχι μήνες.

Μεταφορές και εφοδιαστική — κλάδος στην ομάδα υψηλότερου κινδύνου

Μεταξύ όλων των τομέων της οικονομίας, ο κλάδος μεταφορών, διαμεταφορών και εφοδιαστικής (TSL) συγκαταλέγεται σε εκείνους που αισθάνονται την κρίση με ιδιαίτερη ένταση. Σύμφωνα με τις κλαδικές αναλύσεις της Allianz Trade, το πρώτο εξάμηνο του 2026 ο αριθμός των πτωχεύσεων στον γερμανικό τομέα μεταφορών και αποθήκευσης αυξήθηκε κατά 8 τοις εκατό σε ετήσια βάση — ενώ για το σύνολο της οικονομίας ο δείκτης αυτός ανήλθε σε 5 τοις εκατό. Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις μεταφορών πτωχεύουν ταχύτερα από τη μέση επιχείρηση στην αγορά.

Αυτό επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία της Eurostat. Το δεύτερο τρίμηνο του 2026 ο αριθμός των δηλώσεων πτώχευσης στον τομέα των μεταφορών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκε κατά 11,4 τοις εκατό σε τριμηνιαία βάση. Πρόκειται για έναν από τους υψηλότερους τριμηνιαίους δείκτες μεταξύ όλων των κλάδων που παρακολουθεί η στατιστική υπηρεσία της ΕΕ.

Εκτός από τις μεταφορές και την εφοδιαστική, στην ομάδα υψηλότερου κινδύνου βρίσκονται:

• οι κατασκευές
• η αυτοκινητοβιομηχανία
• η βιομηχανία μηχανημάτων
• η εστίαση και η ξενοδοχειακή βιομηχανία

Κοινός παρονομαστής αυτών των τομέων είναι η υψηλή ενεργειακή ένταση, η εξάρτηση από τις αλυσίδες εφοδιασμού και η ευαισθησία στις διακυμάνσεις της ζήτησης. Στην περίπτωση των μεταφορών προστίθεται ακόμη ένας παράγοντας: ο κλάδος λειτουργεί με περιθώρια που στα καλύτερα χρόνια μόλις ξεπερνούν λίγες ποσοστιαίες μονάδες, πράγμα που σημαίνει ότι κάθε πρόσθετο σοκ κόστους μπορεί να οδηγήσει ακόμη και μια οικονομικά υγιή επιχείρηση σε απώλεια ρευστότητας.

Ενεργειακό κόστος — άμεσο πλήγμα στα περιθώρια των μεταφορέων

Μία από τις κύριες αιτίες της εκρηκτικής αύξησης των πτωχεύσεων είναι το ενεργειακό κόστος, το οποίο το 2026 έφτασε σε επίπεδο περίπου 60 τοις εκατό υψηλότερο από την αρχή του έτους — σύμφωνα με τα μοντέλα της Allianz Research. Για τον κλάδο των οδικών μεταφορών, όπου τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν από 25 έως 35 τοις εκατό του συνολικού λειτουργικού κόστους, ένα τόσο δραστικό άλμα έχει άμεση και στιγμιαία επίπτωση στα οικονομικά αποτελέσματα.

Οι εκτιμήσεις των αναλυτών δείχνουν ότι η αύξηση του ενεργειακού κόστους μπορεί να επιβαρύνει τα καθαρά περιθώρια έως και κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες. Σε μια αγορά όπου τα καθαρά περιθώρια στις οδικές μεταφορές σπάνια ξεπερνούν το 3–5 τοις εκατό, αυτό σημαίνει στην πράξη ότι σημαντικό μέρος του στόλου παράγει λειτουργικές ζημίες.

Σε αυτά προστίθεται το κόστος χρηματοδότησης. Οι αυξήσεις των επιτοκίων των τελευταίων ετών οδήγησαν σε υψηλότερες δόσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης για οχήματα και ημιρυμουλκούμενα, καθώς και σε υψηλότερο κόστος δανείων κεφαλαίου κίνησης. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μεταφορών, οι οποίες τα προηγούμενα χρόνια επένδυσαν επιθετικά στην ανανέωση του στόλου τους, αντιμετωπίζουν σήμερα διπλό βάρος: αυξανόμενο λειτουργικό κόστος και αυξανόμενες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις. Το απόθεμα ρευστότητας που μόλις πριν από δύο χρόνια αποτελούσε μαξιλάρι ασφαλείας έχει σε πολλές περιπτώσεις εξαφανιστεί εντελώς.

Το φαινόμενο ντόμινο — όταν πέφτουν οι μεγάλοι, πληρώνουν οι μικροί

Ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο φαινόμενο, στο οποίο εφιστούν την προσοχή οι ειδικοί του κλάδου, είναι το αυξανόμενο πρόβλημα των πτωχεύσεων μεγάλων επιχειρήσεων με κύκλο εργασιών άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ. Στα προηγούμενα κύματα κρίσης πτώχευαν κυρίως πολύ μικρές και μικρές εταιρείες, γεγονός που ήταν επώδυνο, αλλά δεν αποσταθεροποιούσε ολόκληρες αλυσίδες εφοδιασμού. Σήμερα η κατάσταση είναι διαφορετική.

Αυτό καταδεικνύεται από την πολυσυζητημένη πτώχευση της βελγικής εταιρείας εφοδιαστικής Ziegler — μιας επιχείρησης με πολυετή ιστορία και σημαντική θέση στην αγορά. Η πτώχευσή της δέσμευσε τις ανεξόφλητες απαιτήσεις δεκάδων μικρότερων υπεργολάβων: μεταφορέων, εταιρειών διαμεταφοράς και αποθηκευτικών επιχειρήσεων. Πολλοί από αυτούς είναι πολωνικές, ρουμανικές ή βουλγαρικές επιχειρήσεις που εκτελούσαν μεταφορές για τη Ziegler ως υπεργολάβοι και βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωπες με το γεγονός ότι δεν θα πληρωθούν για την εργασία που εκτέλεσαν.

Ακριβώς αυτός ο μηχανισμός — το λεγόμενο φαινόμενο ντόμινο — καθιστά την πτώχευση ενός μεγάλου παίκτη πολύ πιο καταστροφική από μια σειρά πτωχεύσεων μικρών εταιρειών. Μία επιχείρηση παρασύρει μαζί της ένα ολόκληρο δίκτυο συνεργατών, ορισμένοι από τους οποίους μπορεί και οι ίδιοι να βρεθούν στα πρόθυρα αφερεγγυότητας.

Μια άνιση κρίση — ο χάρτης κινδύνου στην Ευρώπη

Η εικόνα της ευρωπαϊκής αγοράς TSL μοιάζει με μωσαϊκό και παρουσιάζει μεγάλες γεωγραφικές διαφοροποιήσεις. Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά πρέπει να γνωρίζουν ότι ο κίνδυνος συνεργασίας διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη χώρα έδρας του εταίρου.

Χώρες με τον υψηλότερο κίνδυνο το 2026:

• Γερμανία — προβλέπονται 25 900 πτωχεύσεις, αύξηση κατά 8% σε ετήσια βάση· οι επιχειρήσεις μεταφορών πτωχεύουν ταχύτερα από την υπόλοιπη οικονομία
• Γαλλία — πάνω από 71 000 πτωχεύσεις συνολικά· ένα από τα υψηλότερα επίπεδα στην ιστορία της χώρας
• Ρουμανία — ο οργανισμός Sierra Quadrant κατέγραψε τον Σεπτέμβριο του 2026 άλμα των πτωχεύσεων στις οδικές μεταφορές κατά 73 τοις εκατό σε ετήσια βάση· ιδιαίτερα ανησυχητικό αποτέλεσμα, δεδομένου του τεράστιου ρόλου των Ρουμάνων μεταφορέων στην ευρωπαϊκή αγορά εμπορευματικών μεταφορών
• Βέλγιο — ο συνολικός αριθμός πτωχεύσεων είναι σταθερός, αλλά ο τομέας TSL καταρρέει: μέσα σε 9 μήνες πτώχευσαν 297 μεταφορείς, κυρίως πολύ μικρές επιχειρήσεις

Χώρες με σχετικά σταθερότερη ή βελτιούμενη κατάσταση:

• Πολωνία — ο αριθμός των πτωχεύσεων το 2026 μειώθηκε κατά 5%· η χώρα παραμένει μία από τις ασφαλέστερες αγορές για συνεργασία στον τομέα TSL
• Ισπανία — μείωση κατά 2%· μέτρια βελτίωση σε σχέση με το έτος ρεκόρ 2024
• Ουγγαρία — εντυπωσιακή μείωση των πτωχεύσεων κατά 21%· αποτέλεσμα της ενεργητικής οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης

Αυτή η απόκλιση μεταξύ των ευρωπαϊκών αγορών έχει πρακτικές συνέπειες για τους διαχειριστές κινδύνου. Μια πολωνική εταιρεία εφοδιαστικής που συνεργάζεται με εταίρο από τη Γερμανία, τη Γαλλία ή τη Ρουμανία εκτίθεται σήμερα σε σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο μη πληρωμής από ό,τι πριν από μόλις δύο χρόνια. Αντίθετα, μια δυτική εταιρεία που αναζητά μεταφορείς στην Πολωνία ή την Ισπανία μπορεί να υπολογίζει σε σχετικά πιο σταθερούς εταίρους.

Διαρθρωτικά αίτια της κρίσης — γιατί αυτή τη φορά είναι διαφορετικά

Τα προηγούμενα κύματα πτωχεύσεων στην Ευρώπη είχαν συχνά κυκλικό χαρακτήρα ή ήταν αποτέλεσμα μεμονωμένων σοκ — της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008–2009 ή των περιοριστικών μέτρων της πανδημίας. Το σημερινό κύμα διαφέρει σε αρκετά βασικά σημεία.

Πρώτον, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με διάβρωση των επιχειρηματικών μοντέλων. Η αύξηση του κόστους ενέργειας, εργασίας και χρηματοδότησης δεν είναι ένα προσωρινό σοκ — είναι μια νέα λειτουργική πραγματικότητα στην οποία πολλές εταιρείες δεν πρόλαβαν ή δεν μπόρεσαν να προσαρμοστούν. Στις οδικές μεταφορές το μοντέλο που βασίζεται σε χαμηλά περιθώρια και υψηλούς όγκους, το οποίο κυριάρχησε την τελευταία δεκαετία, παύει να είναι κερδοφόρο.

Δεύτερον, επήλθε εξάντληση των αποθεμάτων. Ορισμένες εταιρείες που επέζησαν από την πανδημία χάρη στα μέτρα στήριξης εισήλθαν στην περίοδο 2022–2024 με αποδυναμωμένους ισολογισμούς και μειωμένα ταμειακά διαθέσιμα. Όταν ήρθε ο επόμενος κύκλος αύξησης του κόστους, δεν διέθεταν πλέον μαξιλάρι ασφαλείας.

Τρίτον, η διαρθρωτική έλλειψη οδηγών και εργαζομένων στην εφοδιαστική οδηγεί σε αυξανόμενη μισθολογική πίεση, επιβαρύνοντας περαιτέρω το λειτουργικό κόστος. Στη Γερμανία εκτιμάται ότι σήμερα λείπουν από 60 έως 80 χιλιάδες οδηγοί φορτηγών. Οι εταιρείες που θέλουν να διατηρήσουν την επιχειρησιακή τους ικανότητα πρέπει να πληρώνουν σημαντικά περισσότερα — εις βάρος των περιθωρίων τους.

Τέλος, η γεωπολιτική αβεβαιότητα — ένοπλες συγκρούσεις στη γειτονιά της Ευρώπης, εμπορικές εντάσεις και μεταβολές των τελωνειακών κανονισμών — δυσχεραίνει τον σχεδιασμό και την τιμολόγηση των υπηρεσιών εφοδιαστικής. Οι πελάτες διαπραγματεύονται ολοένα μεγαλύτερης διάρκειας συμβάσεις με σταθερές τιμές, ενώ το κόστος των μεταφορέων κυμαίνεται από εβδομάδα σε εβδομάδα.

Πότε μπορούμε να αναμένουμε βελτίωση;

Οι ειδικοί της Allianz Trade δεν είναι αισιόδοξοι βραχυπρόθεσμα. Το 2027 αναμένεται να φέρει σταθεροποίηση σε επίπεδα πτωχεύσεων που αποτελούν ρεκόρ — χωρίς αισθητή βελτίωση. Τα πρώτα δειλά σημάδια παγκόσμιας βελτίωσης προβλέπονται μόλις για το 2028, πράγμα που σημαίνει τουλάχιστον δύο χρόνια λειτουργίας υπό συνθήκες αυξημένου κινδύνου.

Για τον ευρωπαϊκό τομέα TSL αυτό σημαίνει την ανάγκη εφαρμογής μακροπρόθεσμων, αυστηρών στρατηγικών διαχείρισης χρηματοοικονομικού κινδύνου. Οι εταιρείες που προσβλέπουν σε γρήγορη ανάκαμψη και επιστροφή στις συνθήκες πριν από το 2022 ενδέχεται να απογοητευτούν.

Πρακτικές συνέπειες για τους διαχειριστές κινδύνου στον κλάδο TSL

Υπό το φως των παραπάνω στοιχείων, κάθε εταιρεία μεταφορών ή εφοδιαστικής που συνεργάζεται με εταίρους στη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Ρουμανία ή το Βέλγιο θα πρέπει να εξετάσει την εφαρμογή ή την αυστηροποίηση των ακόλουθων διαδικασιών:

• Τακτικός έλεγχος της οικονομικής κατάστασης των αντισυμβαλλομένων — τουλάχιστον μία φορά ανά τρίμηνο, λαμβάνοντας υπόψη στοιχεία από δικαστικά μητρώα, βάσεις δεδομένων πτωχεύσεων και εκθέσεις εταιρειών επιχειρηματικών πληροφοριών
• Παρακολούθηση προειδοποιητικών ενδείξεων — καθυστερήσεις πληρωμών, αλλαγές στη διοίκηση, συχνές αλλαγές συνεργαζόμενης τράπεζας, μείωση της λειτουργικής δραστηριότητας, καθώς και ανεπίσημες πληροφορίες που εμφανίζονται στον κλάδο
• Ασφάλιση εμπορικών απαιτήσεων — υπό συνθήκες αυξανόμενου κινδύνου ανεπίδεκτων είσπραξης απαιτήσεων, τα ασφαλιστήρια πιστώσεων γίνονται όχι τόσο επιλογή όσο αναγκαιότητα για εταιρείες με σημαντική έκθεση σε εταίρους του εξωτερικού
• Διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου πελατών και προμηθευτών — η εξάρτηση από έναν μεγάλο αντισυμβαλλόμενο σε συνθήκες κρίσης είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη· το φαινόμενο Ziegler έδειξε πώς μία πτώχευση μπορεί να κλονίσει δεκάδες εταιρείες
• Συντόμευση των προθεσμιών πληρωμής ή εφαρμογή πρακτορείας απαιτήσεων — σε περιβάλλον αυξημένου κινδύνου η αποδοχή προθεσμιών πληρωμής 60 ή 90 ημερών χωρίς καμία εξασφάλιση αποτελεί ενέργεια υψηλού κινδύνου· η πρακτορεία απαιτήσεων ή το forfaiting μπορούν να μεταφέρουν τον κίνδυνο σε εξειδικευμένο χρηματοοικονομικό φορέα
• Γεωγραφική ανάλυση της έκθεσης — οι διαφορές στην κατάσταση μεταξύ των χωρών της ΕΕ είναι σήμερα τόσο μεγάλες ώστε αξίζει να πραγματοποιηθεί έλεγχος του χαρτοφυλακίου εταίρων με βάση τη χώρα έδρας τους και το επίπεδο συστημικού κινδύνου που της έχει αποδοθεί

Συμπέρασμα: δεν είναι ώρα για ρουτίνα, είναι ώρα για επαγρύπνηση

Τα στοιχεία που συγκέντρωσαν η Allianz Trade, η Eurostat και οι εθνικές εταιρείες επιχειρηματικών πληροφοριών σκιαγραφούν μια συνεκτική και ανησυχητική εικόνα: ο ευρωπαϊκός τομέας μεταφορών και εφοδιαστικής εισέρχεται σε μία από τις δυσκολότερες περιόδους μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Η Γερμανία — η κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής οικονομίας — θα καταγράφει αριθμό πτωχεύσεων ρεκόρ για τουλάχιστον δύο ακόμη χρόνια. Η Γαλλία, η Ρουμανία και το Βέλγιο προστίθενται στις αγορές υψηλού κινδύνου. Το φαινόμενο ντόμινο απειλεί να παρασύρει σε μια δίνη πτωχεύσεων επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να επιβιώσουν μόνες τους — αν δεν υπήρχαν οι ανεξόφλητες απαιτήσεις από πτωχεύοντες εταίρους.

Ο πολωνικός κλάδος TSL, παρότι καταγράφει ο ίδιος μείωση των πτωχεύσεων, δεν είναι απομονωμένος από αυτές τις εξελίξεις. Οι Πολωνοί μεταφορείς και διαμεταφορείς είναι βαθιά ενταγμένοι στην ευρωπαϊκή αγορά — ως υπεργολάβοι δυτικών εταιρειών εφοδιαστικής, ως πιστωτές ξένων πελατών και ως ανταγωνιστές που διεκδικούν αναθέσεις απέναντι σε εταιρείες από χώρες που πλήττονται από την κρίση. Η κατανόηση της δυναμικής της αγοράς και η εφαρμογή αποτελεσματικών διαδικασιών ελέγχου των εταίρων δεν είναι σήμερα πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση επιχειρησιακής ασφάλειας.

Παραφράζοντας ένα γνωστό ρητό του κλάδου: στις μεταφορές ζητούμενο είναι πάντα να φτάσει το εμπόρευμα στην ώρα του. Σήμερα εξίσου σημαντικό είναι να πληρωθεί αυτή η μεταφορά.