Wzrost inflacji na skutek ETS2

Unijny system handlu uprawnieniami do emisji CO2, zwany ETS2, może znacząco wpłynąć na ceny w Polsce. Analitycy ING Banku Śląskiego szacują, że przy cenie 59 euro za tonę emisji, wprowadzenie systemu mogłoby zwiększyć inflację nawet o 2,3 punktu procentowego. ETS2 obejmie emisje związane z transportem drogowym i ogrzewaniem budynków, a jego wdrożenie zaplanowano na 2028 rok, po przesunięciu terminu z pierwotnego planu na 2027 rok.

Zmiany w rezerwie stabilności rynkowej

Komisja Europejska zaproponowała modyfikacje w mechanizmie rezerwy stabilności rynkowej (MSR), która ma regulować płynność rynku uprawnień do emisji CO2. Nowe zasady pozwolą stabilizować ceny, gdy przekroczą one 45 euro za tonę w cenach stałych z 2020 roku (około 60 euro w cenach bieżących w 2027–2028). Dzięki temu start ETS2 w sektorze transportu i ogrzewnictwa ma przebiegać płynniej, a ryzyko gwałtownego wzrostu kosztów zostanie ograniczone.

Rządowe narzędzia łagodzenia skutków

Eksperci ING wskazują, że podana wartość wzrostu inflacji jest górnym pułapem. Polski rząd dysponuje szeregiem instrumentów regulacyjnych i fiskalnych, które mogą ograniczyć skutki ETS2. Wśród nich znajdują się m.in. bezpośrednie wsparcie dla gospodarstw domowych z nowego unijnego Społecznego Funduszu Klimatycznego, co pozwala na ochronę konsumentów przed nadmiernym wzrostem kosztów.

Przesunięcie terminu wdrożenia

Początkowo ETS2 miał wejść w życie w 2027 roku, jednak decyzją ministrów środowiska państw UE wdrożenie zostało przesunięte na 2028 rok. Polska dodatkowo zabiega o trzyletnie odroczenie, argumentując potrzebę przygotowania gospodarki oraz systemów wsparcia na przyjęcie nowych regulacji. Opóźnienie pozwala także na lepsze dostosowanie rynku do nowych wymogów i zmniejszenie potencjalnego szoku inflacyjnego.

Wsparcie Komisji Europejskiej

Wiceminister klimatu i środowiska Krzysztof Bolesta podkreślił, że zmiany w MSR zaproponowane przez KE odpowiadają rekomendacjom Rady UE. Mają one zagwarantować bezpieczeństwo cenowe dla przedsiębiorstw i konsumentów oraz umożliwić sprawne uruchomienie ETS2. System obejmie emisje paliw kopalnych wykorzystywanych w transporcie i ogrzewaniu budynków, co sprawia, że jego wpływ będzie odczuwalny zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym.